پرورش مهارت صحبت کردن

 1-   بچه های 8-7 ساله دوست دارند آن چه را درطول روز دیده و شنیده اند ، برای دیگران تعریف کنند ، آن ها ضمن صحبت کردن باید نکات بسیاری را رعایت کنند . گفت و گوهای کلاس اولی ها درباره موقعیت های گوناگون روزانه ، افرادی که با آن ها درتماس اند و آن چه فکر و تصور می کند و ...     می باشد . آن ها تمایل دارند داستان هایشان را با تمام جزئیات شرح دهند ، و این امر درحالی است که هنوز قادر نیستند مطالب خود را خلاصه کنند .

2-    کلاس اولی ها معنای بیش از هزاران واژه را می دانند ، با واژه های تازه تر از راه های دیگری ، از جمله صحبت کردن با اطرافیان ، گوش دادن به کتاب هایی که برایشان بلند خواند ه می شود ، و صحبت هایی که درخانه و مدرسه می شنوند ، یاد می گیرند .

3-   کلاس اولی ها شیفته تعریف کردن موضوعات کتابهایی اند که خودشان خوانده اند یا شنیده اند ، صحبت کردن صحیح باکودکان کلاس اول به آن ها کمک می کند تا تلفظ معانی و مفاهیم را که خودشان می خوانند یا برایشان خواند ه می شود، بهتر بفهمند . آن ها می توانند درباره موضوعات مختلف ، ماجراهای داستان ها یا برداشت های خودشان ازوقایع گوناگون صحبت کنند ، آن ها به راحتی میتوانند موضوع داستان را به زندگی شان ارتباط و تعمیم دهند و نیز دیدی انتقادی به آن چه می شنوند ، داشته باشند .

 4-   گفت و گوهای بچه های کلاس اولی بسیار غنی تر و پیچیده تر از نوشته های شان است . آن ها درنوشته های خود تنها از کلمات ساده ، روان و محدودی که می توانند بنویسند ، استفاده میکنند درحالی که آن چه تعریف می کنند ، از کلمات و عبارات بیش تر و مشکل تری تشکیل شده است . این ویژگی درتمامی نوآموزان  کلاس اول عمومیت دارد و برای مثال ، وقتی از آن ها می خواهید درباره حیوانی مثل سگ صحبت کنند ، شاید بتوانند ده ها جمله درباره سگ بگویند ، ولی وقتی می خواهند همان موضوع را بنویسند ، نوشته شان به چندجمله کوتاه و ساده منحصر می شود .

به صحبت های بچه های خوب گوش کنید

 1-   به منظور تقویت مهارت های کلامی کودکان (مثل ، افزایش گنجینه لغات ، جمله بندی صحیح ، تمرین صدا آموزی ) بازی هایی با کودک انجام دهید که از زبان و فکر آن ها استفاده کند . یکی از بازی هایی که کودکان هم از انجام آن لذت می برند .

یکی از بهترین شیوه هایی که موجب تصحیح جمله بندی کودکان می شود ، این است که از آن ها بخواهید ماجراهای روزانه شان را برایتان تعریف کند ؛ آن چه برای آن ها اتفاق افتاده است ، آن چه موجب تعجب و حیرتشان شده و آنچه مایه خنده و نشاطشان شده است .

 بیان صحیح ساختارعبارت و ... از مهارت هایی است که از طریق خواندن به دست می آید . کودکانی که این نکات را حین صحبت کردن رعایت می کنند ، بهتر می توانند با دیگران ارتباط برقرارکنند و مقصودشان را درقالب کلمات بیان نمایند .

به آن چه می خوانند خوب گوش کنید

1-   کودکان را تشویق کنید تا اشتباهی را که ضمن خواندن مطلبی مرتکب می شوند ، تصحیح کنند . وقتی کودک کلمه ای را اشتباه تلفظ می کند ، می توان از او پرسید : " آیا صدای حروف  را درست خواندی؟ " و سپس او را راهنمایی کرد تا کلمه یا جمله فوق را دوباره بخواند ، البته اگر کودک نتوانست شکل درست کلمه یا جمله را بگوید ، یا با آن کلمه آشنا نبود ، یا فراموش کرده بود ، خودتان شکل صحیح و معنی کلمه (جمله ) را بگویید . اگر کودک معنی عبارت یا کلمه را به بیان دیگری برایتان تعریف کرد ، نشان می دهد که او مفهوم موضوع را درک کرده است و نیازی به موشکافی بیشتر نیست .

2-       دوباره خوانی کتاب ها ، موجب تقویت مهارت خواندن  درکودکان می شود ، کلاس اولی ها از این که یک کتاب را چندین باربخوانند ، خیلی لذت می برند . اگر روزی فرزندتان کتابی را برای شما بخواند و شما از نحوه خواندن او تعریف کنید ، مطمئن باشید که مشتاقانه آن کتاب را برای تمام اعضای خانواده خواهد خواند . هر چند که خواندن کتاب های جدید برای گسترش گنجینه لغات کودک مفیدند ، اما آن چه دوباره خوانی کتاب ها به او می دهد ، روان خوانی ، بیان با احساس جملات و توجه به شیوه نگارش و کلمات متن است .

3-   دقت کنید که کودکان کتاب های مناسب سطح سواد خود را انتخاب کنند . گاهی خواندن کتاب های دشوار و سخت برای کودکان ، خستگی ، ناکامی و بی انگیزگی به دنبال دارد . کتاب های متناسب با سطح سواد کودک ، کتاب هایی اند که کودک بتواندآن ها را با کمترین کمک بزرگسال (والدین ، مربیان و اطرافیان ) بخواند . بعضی از این کتاب ها توسط جملاتش به کار برد . از طرف دیگر ، او باید زبان سمعی را خوب آموخته باشد تا بتواند بعدها رمزها و نشانه های بصری را به آسانی شناسایی کند .درموارد بسیاری مشاهده می شود کودکانی که در محیط خانه و خانواده هنوز موفق نشده اند زبان سمعی را خوب یاد بگیرند ، زمانی هم که وارد مدرسه می شوند ، با مشکلات زیادی درزمینه یادگیری زبان بصری روبه رو میشوند . در حقیقت ، چنین دانش آموزانی نه صحبت های آموزگارانشان را می توانند بفهمند و نه آمادگی آموختن خواندن و نوشتن را خواهند داشت و همین امر موجب دوری و بیزاری آنان از مدرسه می شود . درحالی که  اگر به نقش آموزش های والدین و آموزگاران دوران ابتدایی درامر یادگیری این مهارت ها توجه و دقت کافی شود ، کودکان قادر خواهند بود نخستین مراحل زبان آموزی را که پایه ای برای مطالعات سال های متوسطه سعی شده است راه کارهای عملی و ساده ای برای پرورش و ارتقای مهارت های گوش دادن ، صحبت کردن ، خواندن و نوشتن درکودکان ، به ویژه نوآموزان کلاس اول ، معرفی گردد .

پرورش مهارت گوش دادن

 1-   اغلب کودکان نوآموز اطلاعات و دانسته های خود را از طریق گوش دادن به سخنان و گفته های آموزگارانشان یا بلند خوانی کتاب برای آن ها به دست می آورند . هر چند کلاس اولی ها تازه خواندن را شروع کرده اند ، اما شنوندگان فعال و دقیقی اند . زمانی که دانش آموزان گوش به کتاب علمی ، تاریخی ، داستانی و .... می سپارد ، به خوبی مطالب و موضوعات آن را درخاطرش نگه میدارد و چنان چه بعدها آن کتاب را دوباره برایش بخوانند ، بیش تر مطلب را به یاد می آورد . این امر بدان دلیل است که کودک در ابتدا توجه خاصی به نحوه نگارش واژگان ندارد و فقط موضوع را دنبال می کند .

2-   بسیار ی از کلاس اولی ها از شنیدن داستان ها و ماجراهای طولانی لذت می برند . از این رو می توانید علاوه بر کتاب های مصور داستانی ، قصه ها و داستان هایی برای آنان بخوانید که شامل چند فصل باشد ، تا او بتواند ماجرایی نسبتاً طولانی را دنبال کند .

3-   کلاس اولی ها بیش تر معانی لغات را از طریق شنیدن داستان ها یا توضیحاتی که والدین و مربیانشان هنگام خواندن کتاب به آن ها می دهند ، یاد می گیرند . بچه های بزرگ تر یا بزرگسالان ، لغات تازه را از طریق خواندن کتاب های جدید می آموزند ، اما کلاس اولی ها هنوز مهارت خواندن را یاد نگرفته اند و این موضوع درمورد آنان صدق نمی کند . نوآموز کلاس اول تنها می تواندکتاب های آسانی را که لغات ساده وکمی دارند و درعین حال بیش ترآن ها را نیز  می داند ، بخواند . این کودکان به کتاب هایی احتیاج دارندکه گنجینه لغات آن ها راگسترش دهد و این موضوع از طریق بلند خوانی کتاب برای آن ها (گوش دادن ) و گفت و گوهای روزانه ای که با والدین ، معلمان و نزدیکان خود دارند ، میسر می شود .

4-   کلاس اولی ها ضمن گوش دادن به داستان ها یاد می گیرند که شنونده های خوبی درسر کلاس باشند . دانستن قوانین مربوط به مکالمات مثل : رعایت نوبت ، جمله سازی ، بلند خوانی است ، ولی توجه داشته باشید ، زمانی که آن ها سعی میکنند داستانی را با صدای بلند بخوانند ، صدای خودشان را می شنوند و می توانند اشتباهاتشان را اصلاح کنند .

درموارد بسیاری مشاهده میشود کودکانی که در محیط خانه و خانواده هنوز موفق نشده اند زبان سمعی را خوب یاد بگیرند ، زمانی هم که وارد مدرسه می شوند . با مشکلات زیادی در زمینه یادگیری زبان بصری رو به رو می شوند . درحقیقت ، چنین دانش آموزانی نه صحبت های آموزگارانشان را می توانند بفهمند و نه آمادگی آموختن خواندن و نوشتن را خواهند داشت و همین امر موجب دوری و بیزاری آنان از مدرسه میشود .

 5-   کلاس اولی ها می توانند اشتباهات خواندن خود را پیداکنند . نو آموزان کلاس اول می فهمند که اگر اشتباهی درخواندن داشته باشند ، معنی داستان و ماجرا تغییر می کند . هنگامی که کودک کلاس اول بتواند اشتباه خود را اصلاح کند ، آن را بهتر یاد میگیرد . درچنین حالتی خوب است کودک سعی کند جملات کتاب را دوباره خوانی کند و از طریق شناسایی کلمات آشنا ، معنای آن هایی راکه نمیداند ،  بیابد ؛ درغیر این صورت از پدر ، مادر یا معلم خود بپرسد .

همواره به دنبال یافتن ریشه و معنی کلمه های جدید باشید . این کار به کودک کمک    میکند تا هنگام مطالعه متن های مختلف ، معانی لغت ها را بداند و درجملات و عباراتش بهتر از آن ها استفاده کند .

تاثیر بلند خوانی دربهتر خواندن

 1-   قبل از خواندن ، حین خواندن و بعداز خواندن کتاب ، درباره موضوع آن توضیحاتی به کودک بدهید ؛ زیرا تذکر این نکات موجب درک بهتر او از مطلب خوان شد . قبل از شروع مطالعه ، درباره عنوان کتاب برای کودک صحبت کنید . از او بپرسید : (( آیا حدس می زنی موضوع کتاب درباره چیست ؟ )) ضمن خواندن کتاب ، از کودک بپرسید  : (( آیا می توانی پیش بینی کنی که بعد چه می شود ؟ )) او را تشویق کنید تا درباره آن چه از کلمات ، متن و موضوع داستان نمی فهمد ،گوناگون با کودک صحبت کنید تا مهارت ((تفکر انتزاعی )) اوتقویت شود . ضمن حرف زدن با کودکان سعی کنید با استفاده ازروش های مختلف بیانی ، مثل : ضرب المثل ها ، لفظ کلام ها ، شعرهای کوتاه و ساده ، تمثیل ها ، معماها و .. مفاهیم نهفته زبان و کلام رابرای آن ها توضیح دهید تا بچه ها نیز بتوانند تفکر انتزاعی را در خود شکل و پرورش دهند . برای مثال ، شرح ضرب المثل : (( جوجه را آخر پاییز می شمارند )) ، هم برای کودکان لذت بخش است و هم با مفهوم انتزاعی این ضرب المثل آشنا می شوند و درصورت نیاز هم می توانند از آن درجملات خودشان استفاده کنند .

6-   شنیدن داستان های واقعی وداستان های خیالی موجب پرورش فکرو ذهن آن ها و درک بهتر مطلب میشود. یکی ازبهترین شیوه هایی که موجب تصحیح جمله بندی کودکان می شود ، این است که از     آنها بخواهید ماجراهای روزانه شان را برایتان تعریف کنند ؛ آن چه برای آن ها اتفاق افتاده است ، آن چه موجب تعجب و حیرتشان شده و آنچه مایه خنده و نشاطشان شده است . هم چنین می توانید باهم داستانی بسازید و آن را بر روی کاغذ بیاورید . این کار را  حتی می توانید در اتومبیل ، اتوبوس ، قبل از خواب و ... با هم انجام دهید . شخصیت های محبوب داستان ها را با کمک هم انتخاب کنید و بعد به نوبت درباره ماجراهایی که ممکن است برای او رخ دهد ، صحبت کنید . ضمن داستان پردازی به نکاتی که می تواند ماجرای داستان را جالب تر و شنیدنی تر کند ، اشاره کنید .

 پرورش مهارت خواندن

 1-   کلاس اولی ها به تدریج با سواد می شوند و یاد می گیرند که نوشته ها را (( رمز گشایی )) کنند . آن ها تازه با صداها و نشانه های آن ها ( ارتباط بین شکل و صدای حروف ) آشنا می شوند . مزیتی که خواندن حروف الفبا برای کودکان دارد ، آن است که توجهشان را به جزئیات کلمات و صداها جلب می کند و از آن پس سعی میکنند گفته های خود را تصحیح کنند . برای مثال ، کودکی که تا چندی پیش به ((آلبالو )) ، ((آب لالو )) می گفت ، بعد ا زآن نوشتن آن را یاد گرفت ، بیان خود را هم تصحیح خواهد کرد .

2-   کلاس اولی ها قبل از آن که نوشتن بسیاری از کلمات را یاد بگیرند ، آن ها را از روی ظاهرشان می شناسند (مثل اسم خودشان ، بابا ، ماما و ....) معمولا کلاس اولی ها در پایان سال اول  تحصیل خود بالغ بر 150 لغت را به آسانی می شناسند و می خوانند ، مشق های شبانه مدرسه و نوشتن مکرر کلمات ، موجب شناخت آن ها درجملات و عبارات مختلف می شود. درحقیقت ، هر چه آن ها بیشتر می نویسند ، درخواندن روان تر  می شوند و هر چه باکلمات بیش تر آشنا میشوند ، بهتر می توانند آن ها را به کلماتی که از آن ها مشتق می شوند ،  تعمیم دهند. برای مثال ، وقتی کلمه ((سبز )) را یاد می گیرند ، می توانند بااستفاده ازآن ها ، کلمه ((سبزه )) ، یا (( سبزی )) را شناسایی کنند .

کلاس اولی ها شیفته تعریف کردن موضوعات کتاب هایی اند که خودشان خوانده اند یا شنیده اند . صحبت کردن صحیح با کودکان کلاس اول به آن ها کمک می کند تا تلفظ ، معانی و مفاهیمی را که خودشان می خوانند یا برایشان خوانده می شود ، بهتر بفهمند .

کلاس اولی ها می توانند کتاب های ساده و آسان را به راحتی بخوانند ، اما خواندن آن ها معمولا کلمه به کلمه است . دانش آموزان کلاس اول درپایان سال تحصیلی می توانند کتاب ها ی ساده از مجموعه کتابهای مخصوص گروه سنی الف و ب ا زکانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را به راحتی بخوانند و کلمات آن ها را به راحتی بشناسند . اغلب این بچه ها ، هنوز متن داستان را نمی توانند جمله به جمله بخوانند و به همین دلیل خواندن آن ها برای بار اول خیلی آهسته خواهد بود . اما چنان چه از آنان بخواهید که همان کتاب را چند بار بخوانند ، مهارت خواندن آن ها بهتر می شود و می توانند سریع تر و بی غلط تر بخوانند . بعضی ا زکلاس اولی ها ترجیح می دهند که داستان را با صدای آهسته (به اصطلاح توی دلشان ) بخوانند ، این کار برای آن ها آسان تر است .